Met Sherlock Holmes
in Londen

Door David Bronkhorst & Chantal van Wees

Londen, Baker Street - Tweehonderd jaar geleden werd de wereldberoemde detective Sherlock Holmes weer tot leven gebracht door zijn schepper Sir Arthur Conan Doyle. Doyle was zijn romanfiguur spuugzat, maar zijn lezers konden Sherlocks dood niet verkroppen. Anno 2003 is zijn populairiteit onverminderd. Dagelijks ontvangt de speurder minstens veertig brieven uit de hele wereld. Hoe krijgt een fictief figuur dit voor elkaar? Na een Sherlock Holmes tour door Londen is dit voor iedereen duidelijk. Want de stemmige Victoriaanse tijd waarin zijn verhalen zich afspelen, is hier nog steeds te vinden.

Het is een gure, grauwe ochtend. De gevels van Baker Street verdwijnen in grijze sluiers mist. Een ijzige wind waait langs de rode bakstenen huizen, die even modderig lijken als de straatstenen zelf.
Gelukkig is het behaaglijker in het Sherlock Holmes Museum op Bakerstreet 221b, het adres waar Sherlock Holmes samen met zijn metgezel Dr. Watson in de verhalen van Doyle woonde. Een vriendelijk meisje, verkleed als Sherlocks hospita Mevrouw Hudson, heeft het haardvuur hoog opgestookt.
De hoge hoed van Holmes en de bolhoed van de dokter hangen aan de kapstok, alsof het speurdersteam daadwerkelijk aanwezig is. Zeventien treden hoger is de woonkamer van de bekende detective.
Blauwe rookkringen zweven door het Victoriaanse vertrek (foto links). De zware gordijnen zijn half gesloten. Bijna zie je Holmes zitten, opgekruld op zijn stoel bij de haard; een lang, mager figuur, hoofd op de borst gezonken en handen op de buik gevouwen; een denker aan het werk. Maar hij is er niet.
Als je wilt, mag je plaatsnemen op zijn stoel voor het haardvuur, met pet en pijp, en neemt mevrouw Hudson een foto van je. Het is even vechten met Japanse toeristen (we no.1 fans!) maar het blijft leuk.

De fans zijn van alle leeftijden en komen overal vandaan, beweert mevrouw Hudson. Zowel de zogenaamde Holmes-experts als de mensen die alleen de televisiefilms gezien hebben behoren tot onze bezoekers.
En allemaal komen ze aan hun trekken in dit museum, want het is met veel veel liefde voor de bekende detective ingericht. Geen detail ontbreekt; van de oude dienstrevolver van Dr. Watson tot de concanespuit die Sherlock graag gebruikte wanneer hij zich verveelde. Het blijft natuurlijk vreemd rond te lopen in dit imaginaire huis waar ooit een imaginaire detective heeft gewoond. Maar door de authentieke negentiende eeuwse inrichting, begin je er langzaam in te geloven.
Op iedere verdieping staan levensechte wassen beelden van hoofdpersonen uit mysteries die Holmes oploste. Voor Sherlockians een feest van herkenning, voor de toevallige bezoeker een vreemd tafereel vol moord en doodslag. Professor Moriarty (foto rechts), verantwoordelijk voor de schijndood van Holmes in Het Laatste Probleem (1903) staart je gemeen aan. Het verbaasde lijk uit De zaak met de gespikkelde band(1891) zit met de moordenaar, een moerasslang, om zijn hoofd dood te zijn.

Een Sherlock Holmes tour komt eigenlijk neer op een rustig wandelingetje door Londen zoals de detective zelf stelt in Studie in Rood (1887). Terug in Baker Street passeer je het Sherlock Holmes Hotel, waar de echte Holmesfanaat natuurlijk een nacht moet doorbrengen. Na iedere schoonmaak vindt je er een Holmes-raadsel op je kussen. Op het nachtkastje ligt geen bijbel, maar de complete avonturen van de Grote Britse Detective. De Moriarty bar, waar moderne kunstwerken met het thema Holmes hangen, is ook voor niet-hotelgasten toegankelijk.

Veel ondernemers in Baker Street proberen natuurlijk een graantje mee te pikken van Holmes bekendheid. Er staat een bronzen beeld van hem, overal zijn Sherlock Holmes-winkels waar je ontelbare gadgets van de beste man kunt kopen. Moordwapens, pijpen en zelfs de karakteristieke Holmes petten ontbreken niet in het assortiment.

In een zijstraat van Baker Street, Paddington Street, vindt je de firma James Taylor & Co., Sherlock's schoenmaker, die nog steeds actief is. Aan deze straat ligt ook de Paddinton Street garden, een charmant parkje waar je op een van de houten bankjes even kunt bijkomen van het speuren om een pijp te roken. De Wallace Collection, aan het nabijgelegen Manchester Square, is een van de mooiste musea die Londen kent. Het wonderschone pand huisvest honderden kunstschatten die gratis te bezichtigen zijn. Werken van Sherlocks voorouders, de Franse schildersfamilie Vernet, hangen hier in zalen 11 en 23. Kunstenaarsbloed komt er op de meest vreemde manieren uit, zoals Holmes zelf uitlegt in het avontuur 'De Griekse Vertaler' (1893).

Neem de metro als je de drukke Oxford Street wilt ontwijken. Holmes had ook een beetje moeite met deze winkelstraten aangezien hij er bijna vermoord werd in 1865 tijdens Het avontuur van de Beroemde Clint. In het metrostation blijkt maar weer eens hoe populair hij is; overal zien je zijn bekende profiel met pijp.
Stap uit bij de halte Charing Cross. In deze buurt zijn veel boekwinkels, waarbij Murder One waardevolle eerste drukken van alle avonturen van Holmes in de etalage tentoonstelt.

Om de hoek vindt je de Sherlock Holmes Pub; een andere favoriete hotspot voor de fans. Met een Sherlock Holmes Ale aan de lippen kun je je in deze gezellige Engelse pub vergapen aan de vele souvenirs uit de verhalen van Doyle. Wat te denken van de originele kop van De Hond van de Baskervilles(1902) (foto links), of de beroemde wassen pop die Holmes liet maken om scherpschutters een loer te draaien in Het lege huis (1904)? Je kunt er ook eten, boven in het restaurant, met uitzicht op Sherlocks nagebouwde studeerkamer. Net even anders dan die in Baker Street.

Maar als je echt sjiek en op zijn Holmes wilt dineren, ga dan naar Simpsons-in the-Strand. Dit luxe restaurant bevindt zich op loopafstand van de pub, aan de Strand. Holmes kwam hier wanneer hij een zaak met succes had opgelost. Metgezel Watson beschreef in 1902 met hoeveel plezier hij en Holmes hier in alle rust van hun custard pie konden genieten terwijl het buiten zo druk was.
Onder kristallen kroonluchters in de gigantische eetzaal herleven Victoriaanse tijden. Het knipmessend personeel (in pingunkostuum) bedient er al hondervijfenzeventig jaar even correct. Guiseppe, de gebochelde chefkok, komt langs de tafels met een zilveren tray, waarop hij achtentwintig dagen oude rosbief naar wens afsnijdt. Een mooiere afsluiting van een Sherlock Holmes tour bestaat niet.

Case closed.

Elementary, my dear Watson!
Natuurlijk bestaat Sherlock Holmes niet echt, maar alle locaties in Londen doen vermoeden dat hij wel bestaat. Een van de weinige romanfiguren die zich dat kan permitteren. Er bestaan vele Sherlock Holmes looproutes, ze komen ongeveer allemaal op hetzelfde neer en duren tussen de drie en vier uur. Een uitstekende manier om de stad een beetje te leren kennen zonder opgeslokt te worden in het drukke Londen. Het Sherlock Holmes Museum, Het Sherlock Holmes Hotel en de Sherlock Holmes pub zijn stuk voor stuk aanraders. Het enige wat nodig is om het prachtige restaurant Simpsons-in-the-Strand binnen te komen is een reservering en een colbertje met een das voor de heren. Gegarandeerd dat je er een onvergetelijke avond voor terugkrijgt. Voordat je afreist om zijn sporen te volgen is het handig De complete avonturen van Sherlock Holmes door te nemen (uitgeverij 521).

http://www.sherlock-holmes.co.uk/
Het Museum: Baker Street 221 B,

www.sherlockholmeshotel.com:
Het Hotel: 108 Baker Street, Tel: 0044 20 7958 5222

http://www.bakerstreetdozen.com/pubs.html
Alle pubs: 10 Northumberland Street

www.simpsons-in-the-strand.com:
Dineren: 100 Strand, Tel: 0044 20 7836 9112

http://www.wallacecollection.org
Kunst: The Wallace Collection, Hertford House, Manchester Square  
Tel: 0044 20 7563 9500